Trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục ngày càng được đẩy mạnh, việc khai thác hiệu quả các công cụ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra thêm những phương thức thiết thực để giáo viên xây dựng bài giảng, học liệu trực quan và các sản phẩm chuyên môn phục vụ dạy học. Đây cũng là nội dung được Tổ Khoa học tự nhiên, Trường TH-THCS Cát Hải quan tâm, trao đổi trong buổi sinh hoạt chuyên môn tháng 9/2026.
Chiều ngày 25/9/2026, tại phòng họp tổ chuyên môn, Tổ Khoa học tự nhiên, Trường TH-THCS Cát Hải tổ chức sinh hoạt chuyên môn với nhiều nội dung thiết thực. Trong đó, “Chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ số và các công cụ AI hỗ trợ biên soạn bài giảng, học liệu số và các sản phẩm chuyên môn phục vụ dạy học” là một trong những nội dung trọng tâm của buổi sinh hoạt.
Tại buổi sinh hoạt, đồng chí Trần Thị Tú Anh – Tổ phó Tổ Khoa học tự nhiên đã chia sẻ một số kinh nghiệm thực tế trong việc khai thác các công cụ AI hỗ trợ giáo viên xây dựng nội dung bài học, video giáo dục và học liệu trực quan.
Khai thác ChatGPT trong xây dựng tình huống và kịch bản bài học
Một trong những nội dung được chia sẻ là việc sử dụng ChatGPT để hỗ trợ chuyển hóa kiến thức trong bài học thành những tình huống, câu chuyện gần gũi với học sinh, qua đó tạo hứng thú và dẫn dắt tự nhiên vào nội dung bài học.
Từ nội dung kiến thức, mục tiêu bài học và đối tượng học sinh, giáo viên có thể khai thác ChatGPT để xây dựng tình huống thực tiễn, câu chuyện có nhân vật và lời thoại, kịch bản video giáo dục, phân chia các cảnh quay, viết lời thoại phù hợp với học sinh THCS và xây dựng prompt phục vụ việc tạo video bằng AI.
Đáng chú ý, kinh nghiệm được chia sẻ không theo hướng yêu cầu AI tạo ngay một sản phẩm hoàn chỉnh, mà thực hiện theo từng bước: xây dựng ý tưởng – hoàn thiện câu chuyện – chia cảnh – thiết kế nhân vật – viết prompt – tạo video. Cách làm này giúp giáo viên chủ động kiểm soát nội dung và bảo đảm tính thống nhất giữa các phân cảnh.
Sử dụng Google Flow tạo video và mô phỏng phục vụ dạy học
Trên cơ sở kịch bản và prompt đã được xây dựng, giáo viên có thể sử dụng Google Flow để tạo các đoạn video giáo dục với nhiều mục đích khác nhau như: tình huống mở đầu bài học, câu chuyện dẫn nhập, video mô phỏng hiện tượng khoa học, minh họa các quá trình khó quan sát trực tiếp hoặc các đoạn phim ngắn giúp học sinh hình dung rõ hơn nội dung kiến thức.
Trong quá trình tạo video, giáo viên cần mô tả cụ thể bối cảnh, nhân vật, hành động, lời thoại, góc máy, phong cách hình ảnh và thời lượng; đồng thời chú ý duy trì sự đồng nhất về nhân vật, trang phục và bối cảnh giữa các phân cảnh.
Bên cạnh việc tạo video, Google Flow còn được giới thiệu trong việc xây dựng các công cụ mô phỏng thí nghiệm khoa học. Đây là hướng khai thác có ý nghĩa đối với các môn thuộc lĩnh vực Khoa học tự nhiên, giúp giáo viên trực quan hóa một số quá trình, hiện tượng khó thực hiện hoặc khó quan sát trực tiếp trong điều kiện lớp học.
Các nội dung có thể mô phỏng gồm: các bước tiến hành thí nghiệm, hiện tượng xảy ra trong quá trình thí nghiệm, sự thay đổi của chất trước và sau phản ứng, mạch điện và hiện tượng điện, hiện tượng truyền nhiệt cùng một số hiện tượng vật lí, hóa học khác.
Giáo viên giữ vai trò chủ động, kiểm soát chất lượng sản phẩm AI
Từ thực tiễn chia sẻ, tổ chuyên môn xác định việc ứng dụng AI cần được thực hiện có định hướng, gắn với mục tiêu cụ thể của bài học. Quy trình xây dựng sản phẩm được khái quát theo hướng:
Nội dung bài học → ChatGPT xây dựng câu chuyện/kịch bản → ChatGPT viết prompt → Google Flow tạo video hoặc mô phỏng → giáo viên kiểm tra, chỉnh sửa → sử dụng trong bài dạy.
Trong toàn bộ quy trình, giáo viên vẫn là chủ thể quyết định: lựa chọn nội dung, kiểm tra tính chính xác của kiến thức, điều chỉnh sản phẩm và xác định cách thức sử dụng trong giờ học. AI được xác định là công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò chuyên môn và sư phạm của giáo viên.
Đồng chí Trần Thị Tú Anh cũng lưu ý giáo viên cần kiểm tra kỹ sản phẩm trước khi đưa vào sử dụng; bảo đảm tính chính xác của kiến thức khoa học, sự phù hợp với chương trình và đối tượng học sinh THCS; kiểm tra lời thoại, hình ảnh và các chi tiết trong video; đồng thời chú ý vấn đề bản quyền, bảo mật thông tin và không phụ thuộc hoàn toàn vào nội dung do AI tạo ra.
Lan tỏa tinh thần đổi mới, chia sẻ học liệu trong tổ chuyên môn
Sau phần trình bày, các thành viên trong tổ đã trao đổi về khả năng ứng dụng ChatGPT, Google Flow và các công cụ AI trong quá trình chuẩn bị bài dạy. Các ý kiến tập trung vào tính khả thi, cách thức khai thác công cụ và việc lựa chọn sản phẩm phù hợp với mục tiêu dạy học.
Tổ chuyên môn thống nhất quan điểm sử dụng AI phù hợp với mục tiêu bài dạy, bảo đảm hiệu quả thực tế, tránh hình thức. Đây cũng là cơ sở để giáo viên tiếp tục mạnh dạn tìm hiểu, thử nghiệm và chia sẻ các sản phẩm công nghệ số, AI phù hợp trong quá trình dạy học.
Việc tổ chức chia sẻ kinh nghiệm trong sinh hoạt chuyên môn góp phần tạo môi trường để giáo viên học hỏi lẫn nhau, từng bước nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ số và xây dựng nguồn học liệu số dùng chung. Qua đó, hoạt động chuyển đổi số trong nhà trường được triển khai theo hướng thiết thực, gắn với yêu cầu đổi mới phương pháp và nâng cao hiệu quả dạy học.
Với tinh thần chủ động học hỏi, chia sẻ và cùng đổi mới, Trường TH-THCS Cát Hải tiếp tục khuyến khích giáo viên khai thác phù hợp các công cụ công nghệ số và AI, từng bước xây dựng nguồn học liệu số phong phú, trực quan, phục vụ hiệu quả hoạt động dạy học và giáo dục học sinh.